প্ৰাক্তন সেনা প্ৰধানৰ অপ্ৰকাশিত স্মৃতিকথাক লৈ লোকসভাত হুলস্থুল; নিয়ম ৩৪৯, ৩৫২ আৰু ৩৫৩ৰ উদ্ধৃতি

নতুন দিল্লী: সোমবাৰে লোকসভাত ব্যাপক হুলস্থুলৰ সৃষ্টি হয় যেতিয়া বিৰোধী দলৰ নেতা ৰাহুল গান্ধীয়ে প্ৰাক্তন সেনা প্ৰধান জেনেৰেল এম এম নাৰাভানেৰ এটা অপ্ৰকাশিত স্মৃতিকথাৰ উদ্ধৃতি দিয়াৰ চেষ্টা কৰে। এই ঘটনাক কেন্দ্ৰ কৰি সংসদীয় কাৰ্যবিধিৰ নিয়ম ৩৪৯, ৩৫২ আৰু ৩৫৩ক লৈ তীব্ৰ বিতৰ্ক আৰম্ভ হয়।

ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভাষণৰ ওপৰত আলোচনাৰ সময়ত ৰাহুল গান্ধীয়ে নিজৰ বক্তব্য আৰম্ভ কৰিছিল এখন আলোচনী প্ৰকাশিত এটা প্ৰবন্ধৰ উদ্ধৃতিৰে, য’ত জেনেৰেল নাৰাভানেৰ অপ্ৰকাশিত স্মৃতিকথা Four Stars of Destinyৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ “ডকলামত চীনা টেংক” বুলি কিছুমান শব্দ পঢ়িবলৈ সক্ষম হোৱাৰ লগে লগে ৰাজকোষ বেঞ্চৰ সদস্যসকলে তীব্ৰ আপত্তি তোলে, যাৰ ফলত সদনৰ পৰিৱেশ উত্তপ্ত হৈ পৰে।

লোকসভাৰ অধ্যক্ষ ওম বিৰলাই কয় যে আলোচনীৰ প্ৰবন্ধটো সদনৰ কাৰ্যসূচীৰ লগত সম্পৰ্কিত নহয় আৰু সেইবাবে এই ধৰণৰ উদ্ধৃতি অনুমোদনযোগ্য নহয়। প্ৰাক্তন লোকসভা সচিব প্ৰধান পি ডি টি আচাৰ্যইও এই স্থিতি সমৰ্থন কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদী সদনত উপস্থিত থাকিলেও নীৰৱ আছিল। কিন্তু প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী ৰাজনাথ সিং, গৃহ মন্ত্ৰী অমিত শ্বাহ আৰু সংসদীয় কাৰ্য পৰিচালনা মন্ত্ৰী কিৰেন ৰিজিজুৱে ৰাহুল গান্ধীৰ বক্তব্যৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ আপত্তি তোলে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে অপ্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰ উদ্ধৃতি সংসদীয় নিয়মৰ উলংঘন আৰু ই জাতীয় নিৰাপত্তাৰ বিষয়ৰ সৈতে জড়িত।

পিছত কিৰেন ৰিজিজুৱে নিয়ম ৩৪৯ৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে ৰাহুল গান্ধীয়ে অধ্যক্ষৰ নিৰ্দেশ মানি চলা নাই। অধ্যক্ষ ওম বিৰলাইো একে নিয়মৰ অধীনত ৰাহুল গান্ধীক এনে অপ্ৰমাণিত বা আনুষ্ঠানিকভাৱে সদনত উপস্থাপন নকৰা সামগ্ৰী পঢ়িবলৈ নিষেধ কৰে।

নিয়ম ৩৪৯ কি?
নিয়ম ৩৪৯ অনুসাৰে, কোনো সংসদ সদস্যই সদনৰ কাম-কাজৰ সৈতে সম্পৰ্ক নথকা কোনো কিতাপ, বাতৰি কাকত বা চিঠি পঢ়িব নোৱাৰে। এই নিয়মত প্ৰকাশিত বা অপ্ৰকাশিত সামগ্ৰী বুলি পৃথককৈ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। এই ঘটনাত নিয়ম ৩৫২ আৰু ৩৫৩ও প্ৰাসংগিক বুলি কোৱা হৈছে।

নিয়ম ৩৫২ অনুসাৰে সংসদত অপমানজনক ভাষা ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ, আৰু নিয়ম ৩৫৩ অনুসাৰে কোনো অভিযোগ যদি মানহানিকৰ বা গুৰুতৰ হয়, তেন্তে সেয়া আগতেই অধ্যক্ষ আৰু সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰীক জনাব লাগে।

ৰাজকোষ বেঞ্চৰ মতে, প্ৰাক্তন সেনা প্ৰধানৰ অপ্ৰকাশিত স্মৃতিকথাৰ উল্লেখে সংসদীয় শালীনতা আৰু জাতীয় স্বাৰ্থৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তুলিছে। সেইবাবে অধ্যক্ষই এই উদ্ধৃতি বন্ধ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে, যাৰ ফলত সদনত বাৰে বাৰে বাধা আৰু স্থগিতাদেশ হয়।

ৰাহুল গান্ধীয়ে অৱশ্যে নিজৰ অৱস্থান স্পষ্ট কৰি কয় যে তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰা উৎসসমূহ বিশ্বাসযোগ্য। তেওঁ প্ৰশ্ন তোলে—যদি লুকুৱাবলগীয়া একো নাই, তেন্তে কথা ক’বলৈ কিয় বাধা দিয়া হৈছে? অপ্ৰকাশিত গ্ৰন্থ বা প্ৰবন্ধৰ নাম উল্লেখ নকৰাকৈ বিষয়বস্তু বৰ্ণনা কৰাৰ অনুমতি বিচাৰিলেও সেইটোও নামঞ্জুৰ কৰা হয়।

লোকসভা স্থগিত হোৱাৰ পিছত ৰাহুল গান্ধীয়ে অভিযোগ কৰে যে ২০২০ চনৰ চীন সংঘাতৰ সময়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীৰ ব্যৰ্থতা উন্মোচন হ’ব বুলি ভয় পাই বিজেপিয়ে তেওঁক কথা ক’বলৈ দিয়া নাই।

ইফালে চৰকাৰী সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে ৰাহুল গান্ধীয়ে সংসদত চীন সম্পৰ্কে “অপ্ৰমাণিত” তথ্য পঢ়িবলৈ চেষ্টা কৰিছে, যিয়ে এটা বিপজ্জনক পৰম্পৰা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে কয়, চীন বিষয়ত আলোচনা কৰিবলৈ বহু প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ উপলব্ধ, কিন্তু অপ্ৰমাণিত সামগ্ৰী পঢ়ি সংসদৰ মৰ্যাদা ক্ষুণ্ণ কৰা হৈছে।

বিৰোধী দলসমূহে ৰাহুল গান্ধীক সমৰ্থন
এই ঘটনাৰ পাছত কংগ্ৰেছ আৰু বিৰোধী দলসমূহে ৰাহুল গান্ধীৰ পক্ষ লয়। শশী থাৰুৰে কয় যে ৰাহুল গান্ধীয়ে এখন প্ৰকাশিত আলোচনীৰ প্ৰবন্ধৰ উদ্ধৃতি দিছিল আৰু চৰকাৰে তেওঁক কথা ক’বলৈ দিব লাগিছিল।

কাৰ্তি চিদাম্বৰমে অভিযোগ কৰে যে চৰকাৰে অস্বস্তিকৰ সত্য লুকুৱাবলৈ সংসদীয় নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি বিৰোধী দলৰ নেতাৰ কণ্ঠ ৰুদ্ধ কৰিছে। প্ৰিয়ংকা গান্ধী ভদ্ৰাইও প্ৰশ্ন তোলে—যদি সকলো প্ৰকাশিত উৎসৰ পৰা আহিছে, তেন্তে সমস্যাটো ক’ত?

আৰজেডি সাংসদ মনোজ ঝাই কয় যে সত্যক দমন কৰাতকৈ সেইটো মোকাবিলা কৰাই গণতন্ত্ৰৰ চিহ্ন। সমাজবাদী পাৰ্টিৰ নেতা অখিলেশ যাদৱে কয় যে চীনৰ দৰে সংবেদনশীল বিষয়ত লোকসভাৰ বিৰোধী দলৰ নেতাক কথা ক’বলৈ দিয়া উচিত।